Klassieke beveiliging bij de Staatsmijnen


Seinhuiswachter van het Spoorweg- en Expeditiebedrijf zet sein op veilig. (Foto: DeMijnen.nl)



Het Spoorweg- En Expeditiebedrijf (SEB) van de staatsmijnen hanteerden in beginsel dezelfde spoorwegbeveiliging als bij de NS (seinhuizen met daarop bloktoestellen van S&H, hoofd- en rangeerseinen e.d.) later zijn zij een andere weg ingeslagen en zijn oa met hooggeplaatste lichtseinen van eigen fabrikaat aan de slag gegaan. Het bovengronds spoorwegbedrijf sloot drie kolenmijnen op elkaar aan plus de haven Stein waar de overslag van kolen en cokes op schepen plaatsvond. En kon men rijden vanaf de Duitse grens dwars door Zuid-Limburg tot aan haven Stein welke bijna aan de Belgische grens ligt. Na de sluiting van de mijnen is alleen het emplacement van de mijn MAURITS in Geleen overgebleven plus het havenemplacement. Beide emplacementen zijn er nu grotendeels nog. Op het emplacement van de mijn MAURITS stond bij het gehucht Lutterade, waar de toegang was vanaf de NS sporen tot het mijnemplacement, seinhuis A, een houten gebouw met schijvenkelder.

Seinhuis A van de Staats Mijnen. Klik op de foto voor een vergroting (Foto: Utrechts Archief)



Van de rest van het spoorweggebeuren van de staatsmijnen is nagenoeg niets overgebleven. Behalve herkenbare spoortrajecten is het enige tastbare wat is overgebleven een bakstenen overwegwachtershuisje welke aan de Schuureikenberg in Hoensbroek staat er stond een windwerk buiten voor de bediening van de overwegbomen. Het gebouwtje staat bij mensen achterom en wordt gebruikt als schuurtje. Op die plek kruisten ooit 2 sporen de overweg; het traject was dubbelsporig uitgevoerd tot aan Geleen en verder tot aan de haven in Stein en werd zeer druk bereden; de overweg lag veelvuldig dicht ivm aankomende en vertrekkende treinen.

Seinhuis D was gesitueerd achter de kolenverlading aan een groot rangeeremplacement van de EMMA en lag aan een grote overweg in Treebeek, nu gemeente Brunssum. Er kruisten ca. 12 sporen de overweg. In die 12 sporen waren twee sporen van het dubbelsporig traject naar de mijn HENDRIK in Brunssum opgenomen, de rest waren rangeersporen. Deze overweg was meer dicht dan open daar er achter de verlading veelvuldig gerangeerd werd. Deze overweg was aan beide zijden van de weg voorzien van spoorpoorten om de toegang tot het mijnbedrijf te versperren wanneer er geen rangeeractiviteiten of treinen waren, voornamelijk in het weekend.


Interieur van een seinhuis van de staatsmijnen met een bedieningstoestel type VES(Foto: DeMijnen.nl)



Met dank aan M. Noorhoff


terug naar Home terug naar Uitleg